Bỏ qua điều hướng, tới nội dung chính

Nội dung phục vụ đào tạo và tham khảo chuyên môn. Không thay thế đánh giá người bệnh, hội chẩn đa chuyên khoa hoặc guideline đầy đủ. Đọc tuyên bố miễn trừ.

CHD Academy

Module 19

Ý kiến chuyên gia có nguồn

Sourced expert views

Mục này chỉ ghi những quan điểm đã được công bố công khai trong guideline, tuyên bố khoa học, tài liệu đồng thuận hoặc bài báo peer-reviewed — kèm tên tác giả và tài liệu gốc.

Nguyên tắc biên soạn: không có mục nào ghi chung chung kiểu «các chuyên gia cho rằng…». Quan điểm nào không xác minh được nguồn thì không được đưa vào.

Ý kiến chuyên gia có nguồnTuyên bố khoa học2019Độ chắc chắn trung bìnhTrẻ emThanh thiếu niênNgười lớn

Tuần hoàn Fontan nên được hiểu như thế nào?

Jack Rychik, Andrew M. Atz, David S. Celermajer, và nhóm soạn thảo AHA — Tim mạch nhi và tim bẩm sinh người lớn

Nhóm soạn thảo của American Heart Association (cơ quan công tác của từng tác giả được liệt kê trong tài liệu gốc)

Nhóm soạn thảo lập luận rằng Fontan không nên được xem là một phẫu thuật sửa chữa hoàn tất, mà là việc chuyển bệnh nhân sang một trạng thái tuần hoàn nhân tạo mới, kèm theo bệnh lý mạn tính nhiều cơ quan. Hệ quả thực hành: theo dõi phải chủ động tầm soát gan, bạch huyết, thận, rối loạn nhịp và khả năng gắng sức, chứ không chỉ đánh giá chức năng thất.

Bằng chứng ủng hộ

  • Dữ liệu đoàn hệ và loạt ca dài hạn cho thấy tỉ lệ cao bệnh gan liên quan Fontan, bệnh ruột mất protein, viêm phế quản nhựa và rối loạn nhịp nhĩ theo thời gian.
  • Sinh lý học: dòng máu phổi thụ động dẫn tới áp lực tĩnh mạch trung tâm tăng mạn tính và cung lượng tim thấp mạn tính.

Bằng chứng phản biện / giới hạn

  • Chưa có RCT xác định lịch tầm soát tối ưu; tần suất và loại xét nghiệm khác nhau giữa các trung tâm.
  • Một tỉ lệ bệnh nhân Fontan vẫn có khả năng gắng sức tốt trong nhiều thập niên, nên áp dụng đồng loạt một phác đồ tầm soát dày đặc có thể gây chẩn đoán quá mức.

Nguồn: Rychik J, Atz AM, Celermajer DS, et al.. Evaluation and Management of the Child and Adult With Fontan Circulation: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2019;140(6):e234-e284. doi:10.1161/CIR.0000000000000696.

Xung đột lợi ích: Bảng công bố xung đột lợi ích của từng tác giả nằm trong tài liệu gốc — xem trực tiếp tại nguồn.

Trang tài liệuMở nguồn chính thức
Ý kiến chuyên gia có nguồnĐồng thuận chuyên gia2014Độ chắc chắn trung bìnhTrẻ emThanh thiếu niênNgười lớn

Theo dõi thất phải sau sửa tứ chứng Fallot

Anne Marie Valente, Stephen Cook, Pierluigi Festa, và nhóm soạn thảo ASE — Chẩn đoán hình ảnh tim bẩm sinh

Nhóm soạn thảo của American Society of Echocardiography, phối hợp SCMR và Society for Pediatric Radiology

Nhóm soạn thảo cho rằng theo dõi sau sửa TOF cần định lượng thể tích và chức năng thất phải một cách hệ thống — trong đó cộng hưởng từ tim giữ vai trò trung tâm — thay vì dựa vào đánh giá bằng mắt trên siêu âm. Đồng thời nhấn mạnh phải báo cáo đầy đủ các tổn thương tồn lưu (hẹp nhánh động mạch phổi, hở van động mạch phổi, thông liên thất tồn lưu) vì chúng ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định tái can thiệp.

Bằng chứng ủng hộ

  • Siêu âm tim khó định lượng thể tích thất phải do hình thái phức tạp và cửa sổ hạn chế.
  • Dữ liệu quan sát cho thấy giãn thất phải tiến triển đi kèm giảm khả năng gắng sức và rối loạn nhịp.

Bằng chứng phản biện / giới hạn

  • Không có RCT chứng minh việc theo dõi bằng MRI theo lịch cải thiện tử vong hay biến cố cứng.
  • MRI không sẵn có ở nhiều trung tâm; chi phí và nhu cầu an thần ở trẻ nhỏ là rào cản thực tế.

Nguồn: Valente AM, Cook S, Festa P, et al.. Multimodality Imaging Guidelines for Patients with Repaired Tetralogy of Fallot: A Report from the American Society of Echocardiography (developed in collaboration with the Society for Cardiovascular Magnetic Resonance and the Society for Pediatric Radiology). Journal of the American Society of Echocardiography. 2014;27(2):111-141. doi:10.1016/j.echo.2013.11.009. PMID: 24468055.

Xung đột lợi ích: Công bố trong tài liệu gốc.

Trang tài liệuMở nguồn chính thức
Ý kiến chuyên gia có nguồnĐồng thuận chuyên gia2022Độ chắc chắn caoThanh thiếu niênNgười lớn

Ngưỡng huyết động chẩn đoán tăng áp phổi

Marc Humbert, Gabor Kovacs, Marius M. Hoeper, và nhóm đặc nhiệm ESC/ERS — Tim mạch và hô hấp

Nhóm đặc nhiệm chung của ESC và ERS

Nhóm đặc nhiệm hạ ngưỡng chẩn đoán xuống mPAP > 20 mmHg và định nghĩa thành phần tiền mao mạch bằng PVR > 2 đơn vị Wood, với lập luận rằng giá trị trên mức bình thường sinh lý đã đi kèm tiên lượng xấu hơn. Đồng thời họ nêu rõ rằng việc hạ ngưỡng KHÔNG tự động đồng nghĩa với chỉ định điều trị thuốc.

Bằng chứng ủng hộ

  • Dữ liệu quan sát cho thấy mPAP trong khoảng 21–24 mmHg đã liên quan tăng tử vong so với mức bình thường.
  • Phân bố mPAP ở người khoẻ mạnh có giới hạn trên khoảng 20 mmHg.

Bằng chứng phản biện / giới hạn

  • Không có RCT nào tuyển bệnh nhân theo ngưỡng mới, nên hiệu quả điều trị ở nhóm 21–24 mmHg chưa được chứng minh.
  • Ở trẻ em, PVR phải được chỉ số hoá theo diện tích cơ thể (PVRi); ngưỡng của người lớn không áp dụng trực tiếp.

Nguồn: Humbert M, Kovacs G, Hoeper MM, et al.. 2022 ESC/ERS Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension. European Heart Journal. 2022;43(38):3618-3731.

Xung đột lợi ích: Công bố trong tài liệu gốc.

Trang tài liệuMở nguồn chính thức
Ý kiến chuyên gia có nguồnĐồng thuận chuyên gia2015Độ chắc chắn trung bìnhSơ sinhNhũ nhiTrẻ emThanh thiếu niên

Tăng áp phổi ở trẻ em có cần khung riêng không?

Steven H. Abman, Georg Hansmann, Stephen L. Archer, và nhóm soạn thảo AHA/ATS — Hô hấp nhi và tim mạch nhi

Nhóm soạn thảo chung của American Heart Association và American Thoracic Society

Nhóm soạn thảo lập luận rằng tăng áp phổi ở trẻ em khác về bản chất so với người lớn: phổi đang phát triển, nguyên nhân thường là bệnh phổi hoặc tim bẩm sinh chứ không phải PAH vô căn, và đáp ứng điều trị khác. Do đó không được áp dụng máy móc thuật toán của người lớn cho bệnh nhi.

Bằng chứng ủng hộ

  • Phổ nguyên nhân ở trẻ em khác biệt rõ (loạn sản phế quản phổi, thoát vị hoành, tim bẩm sinh).
  • PVR phải được chỉ số hoá theo diện tích cơ thể ở trẻ em.

Bằng chứng phản biện / giới hạn

  • Phần lớn thuốc điều trị PAH ở trẻ em vẫn là ngoại suy từ thử nghiệm ở người lớn — bằng chứng nhi khoa trực tiếp còn ít.

Nguồn: Abman SH, Hansmann G, Archer SL, et al.. Pediatric Pulmonary Hypertension: Guidelines From the American Heart Association and American Thoracic Society. Circulation. 2015;132(21):2037-2099. doi:10.1161/CIR.0000000000000329. PMID: 26534956.

Xung đột lợi ích: Công bố trong tài liệu gốc.

Trang tài liệuMở nguồn chính thức
Ý kiến chuyên gia có nguồnTổng quan chuyên sâu2010Độ chắc chắn trung bìnhSơ sinhNhũ nhi

Chọn loại shunt trong phẫu thuật Norwood

Richard G. Ohye, Lynn A. Sleeper, Lynn Mahony, Jane W. Newburger, và nhóm nghiên cứu Pediatric Heart Network — Phẫu thuật tim bẩm sinh và tim mạch nhi

Pediatric Heart Network, 15 trung tâm tại Bắc Mỹ

Nhóm nghiên cứu báo cáo rằng ống nối thất phải – động mạch phổi cho tỉ lệ sống không ghép tim cao hơn ở thời điểm 12 tháng so với shunt Blalock–Taussig cải biên, nhưng đồng thời nhấn mạnh nhóm này có nhiều can thiệp không dự kiến hơn và lợi thế nói trên không duy trì rõ rệt khi theo dõi dài hơn. Kết luận thực hành: lựa chọn shunt vẫn phải cá thể hoá, không có một câu trả lời đúng cho mọi bệnh nhân.

Bằng chứng ủng hộ

  • Thiết kế ngẫu nhiên đa trung tâm, cỡ mẫu 549 trẻ — hiếm có trong lĩnh vực tim bẩm sinh.
  • Tiêu chí chính cứng (tử vong hoặc ghép tim).

Bằng chứng phản biện / giới hạn

  • Khác biệt về tiêu chí chính không duy trì có ý nghĩa ở các mốc theo dõi dài hơn.
  • Kỹ thuật mổ, chăm sóc chu phẫu và chiến lược theo dõi giữa hai lần can thiệp đã thay đổi nhiều kể từ khi nghiên cứu tuyển bệnh.

Nguồn: Ohye RG, Sleeper LA, Mahony L, Newburger JW, Pearson GD, et al.. Comparison of Shunt Types in the Norwood Procedure for Single-Ventricle Lesions. New England Journal of Medicine. 2010;362(21):1980-1992. doi:10.1056/NEJMoa0912461. PMID: 20505177.

Xung đột lợi ích: Công bố trong bài báo gốc.

Trang tài liệuMở nguồn chính thức
Ý kiến chuyên gia có nguồnTuyên bố khoa học2021Độ chắc chắn trung bìnhTrẻ emThanh thiếu niênNgười lớn

Phạm vi dự phòng kháng sinh viêm nội tâm mạc

Walter R. Wilson, Michael Gewitz, Peter B. Lockhart, và nhóm soạn thảo AHA — Nhiễm khuẩn và tim mạch

Nhóm soạn thảo của American Heart Association

Sau khi rà soát bằng chứng tích luỹ từ 2007, nhóm soạn thảo giữ nguyên chiến lược dự phòng hẹp: chỉ dùng kháng sinh dự phòng cho nhóm nguy cơ rất cao trước các thủ thuật nha khoa có thao tác vào mô nướu hoặc niêm mạc miệng. Họ nhấn mạnh vệ sinh răng miệng thường quy quan trọng hơn liều kháng sinh trước thủ thuật.

Bằng chứng ủng hộ

  • Không có bằng chứng cho thấy việc mở rộng dự phòng làm giảm tỉ lệ viêm nội tâm mạc.
  • Vãng khuẩn huyết thoáng qua xảy ra thường xuyên trong sinh hoạt hằng ngày, không chỉ khi làm thủ thuật.

Bằng chứng phản biện / giới hạn

  • Một số dữ liệu quan sát sau khi thu hẹp chỉ định ghi nhận xu hướng tăng tỉ lệ viêm nội tâm mạc do liên cầu — mối liên quan này còn tranh luận và không chứng minh được nhân quả.

Nguồn: Wilson WR, Gewitz M, Lockhart PB, Bolger AF, DeSimone DC, et al.. Prevention of Viridans Group Streptococcal Infective Endocarditis: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2021;143(20):e963-e978. doi:10.1161/CIR.0000000000000969. PMID: 33853363.

Xung đột lợi ích: Công bố trong tài liệu gốc.

Trang tài liệuMở nguồn chính thức
Ý kiến chuyên gia có nguồnBình luận guideline2019Độ chắc chắn trung bìnhNgười lớn

Phân tầng người lớn mắc tim bẩm sinh

Karen K. Stout, Curt J. Daniels, Jamil A. Aboulhosn, và nhóm soạn thảo ACC/AHA — Tim bẩm sinh người lớn

Task Force của American College of Cardiology và American Heart Association

Nhóm soạn thảo lập luận rằng chỉ phân tầng theo độ phức tạp giải phẫu là không đủ, vì hai bệnh nhân cùng chẩn đoán giải phẫu có thể có tiên lượng rất khác nhau. Họ đề xuất phân loại kết hợp: độ phức tạp giải phẫu (I–III) cộng với giai đoạn sinh lý (A–D) dựa trên triệu chứng, chức năng, rối loạn nhịp, tăng áp phổi và tổn thương cơ quan đích.

Bằng chứng ủng hộ

  • Dữ liệu quan sát cho thấy tình trạng sinh lý dự báo biến cố tốt hơn chẩn đoán giải phẫu đơn thuần.

Bằng chứng phản biện / giới hạn

  • Hệ phân loại chưa được kiểm định tiến cứu rộng rãi như một công cụ tiên lượng độc lập.
  • Việc xếp giai đoạn sinh lý phụ thuộc dữ liệu (gắng sức, thông tim) mà không phải trung tâm nào cũng có.

Nguồn: Stout KK, Daniels CJ, Aboulhosn JA, Bozkurt B, Broberg CS, et al.. 2018 AHA/ACC Guideline for the Management of Adults With Congenital Heart Disease: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2019;139(14):e698-e800. doi:10.1161/CIR.0000000000000603. PMID: 30121239.

Xung đột lợi ích: Công bố trong tài liệu gốc.

Trang tài liệuMở nguồn chính thức

Xem thêm các chủ đề còn tranh luận để đối chiếu hai quan điểm cùng lúc.